Σεπτέμβρης, ο μήνας που τα πρωτάκια όλων των βαθμίδων κάνουν μια πολύ καθοριστική και σημαντική αρχή. Πρώτη μέρα στον παιδικό σταθμό, πρώτη μέρα στο νηπιαγωγείο, πρώτη μέρα που το αγγελούδι μας ανοίγει τα φτερά του και καλείται να μείνει εκτός σπιτιού σε ένα χώρο που δε γνωρίζει και με ανθρώπους με τους οποίους δεν έχει χτίσει πρώτιστα σχέση εμπιστοσύνης. Και πότε είναι η κατάλληλη ηλικία για να συμβεί αυτό; Πως θα ξέρω ότι είναι έτοιμο να πάει σχολείο; Κι αν κλαίει; Κι αν αρνείται να πάει; Δύσκολα τα πράγματα, ή μήπως όχι;

Υπάρχουν οικογένειες που δεν έχουν κάποια βοήθεια από τους παππούδες και αναγκάζονται να στείλουν το παιδί τους σε βρεφονηπιακό σταθμό, από τον πρώτο χρόνο της ζωής του και άλλες που έχουν βοήθεια ή που η μητέρα, συνήθως, δεν εργάζεται και έχει τη ευχέρεια να κρατήσει η ίδια το παιδί στο σπίτι. Στην πρώτη περίπτωση, δεν υπάρχει επιλογή, στη δεύτερη περίπτωση όμως, έρχεται το ερώτημα: «σε ποια ηλικία είναι σωστό να στείλω το παιδί μου σχολείο;»

Δεν υπάρχει σαφής απάντηση για τον απλούστατο λόγο ότι υπεισέρχονται πολλοί παράγοντες, οικονομικοί, κοινωνικοί και πολιτισμικοί που διαφέρουν από οικογένεια σε οικογένεια. Όμως θα έλεγα πως μια καλή ηλικία για το παιδί να πάει παιδικό σταθμό, για κάποιον βέβαια που έχει την πολυτέλεια της επιλογής, είναι η ηλικία των τριών με τεσσάρων ετών. Όχι αργότερα, για το λόγο ότι οι περισσότεροι συμμαθητές του στο νηπιαγωγείο, που αρχίζει η υποχρεωτική εκπαίδευση, θα έχουν ήδη πάει παιδικό σταθμό ή προνήπειο και θα έχουν ήδη μάθει πώς να λειτουργούν στα πλαίσια μιας τάξης κι αυτό ίσως δυσκολέψει την προσαρμογή του παιδιού σας ή το κάνει να νιώσει διαφορετικό ή υποδεέστερο.

Μπορείτε να προετοιμάσετε το παιδί σας μιλώντας του για το νέο περιβάλλον στο οποίο θα βρεθεί, απλά περιγράψτε το, χωρίς να το εξιδανικεύετε. Άλλωστε το σχολείο είναι μια μικρογραφία της κοινωνίας, όπου δεν είναι όλα ρόδινα και ωραία. Χρησιμοποιήστε απλές εκφράσεις και διαβάστε παραμύθια που μιλάνε για το σχολείο και αυτή τη «φοβερή» πρώτη μέρα. Συζητήστε μαζί του για το πώς πιστεύει ότι θα είναι και δώστε του πληροφορίες που θα αφορούν την τάξη, το πρόγραμμά, τις δραστηριότητες, τους συμμαθητές, τη δασκάλα του κ.λπ., πάντα με ουδέτερο τόνο και αποφεύγοντας τους χαρακτηρισμούς και τις υπερβολές. Εξηγήστε του πως το σχολείο δεν είναι για μαμάδες και μπαμπάδες, αλλά δεν θα είναι μόνο του, γιατί θα έχει τη δασκάλα του και τους συμμαθητές του. Πείτε του πως θα είναι και άλλοι γονείς εκεί και θα αποχαιρετούν τα παιδιά τους. Ενημερώστε το για το τι ώρα θα ξυπνάτε από δω και πέρα και για το πότε θα πηγαίνετε να το παίρνετε, π.χ. «θα έρχομαι να σε πάρω νωρίς το απόγευμα, αφού φας το μεσημεριανό σου». Καθησυχάστε το λέγοντας του ότι είναι φυσικό να αισθάνεται περίεργα, όμως σιγά σιγά θα νιώσει καλύτερα, θα κάνει καινούριους φίλους, θα μάθει πολλά πράγματα και θα περνάει όμορφα και δημιουργικά.  Μην απολογείστε και μη γίνεστε υπερπροστατευτικοί, απλά δώστε του να καταλάβει πως το σχολείο, είτε αυτό είναι παιδικός σταθμός, είτε νηπιαγωγείο, είτε δημοτικό είναι ένα μέρος όπου πάνε όλα τα παιδάκια. Κάτι ακόμα που θα βοηθούσε το παιδί σας, ώστε να προσαρμοστεί πιο ομαλά στο σχολικό πλαίσιο θα ήταν το να πάτε μαζί πάρετε τα σχολικά είδη, την τσάντα του κ.λπ. και να κάνετε την εγγραφή του στο σχολείο, ώστε να έχει μια εικόνα του χώρου και των ατόμων. Σε μερικούς παιδικούς σταθμούς μάλιστα κάνουν και μια συνάντηση προσαρμογής, όπου παραβρίσκονται οι γονείς, τα παιδιά και οι παιδαγωγοί κι έτσι έχουν την ευκαιρία να γνωριστούν πριν την έναρξη της σχολικής χρονιάς.

Όσο για το πότε είναι έτοιμο ένα παιδί να πάει στο σχολείο, εξαρτάται κυρίως από εμάς και τη στάση μας προς αυτό, πολύ πριν έρθει εκείνη η στιγμή. Αν έχετε συνηθίσει το παιδί σας από βρέφος σε μικρούς αποχωρισμούς, π.χ. για να πάτε για ψώνια, και δεν αισθάνεστε ανασφάλεια όταν γνωρίζει νέα πρόσωπα και νέους χώρους, αν έχετε μια ουσιαστική επαφή μαζί του, αν περνάτε ποιοτικό, κι όχι ποσοτικό χρόνο με αυτό, και μοιράζεστε πράγματα μαζί, τότε σίγουρα θα έχετε χτίσει μια αμοιβαία, αληθινή και γνήσια σχέση εμπιστοσύνης. Κι αν έχετε μια αμοιβαία, αληθινή και γνήσια σχέση, τότε αυτό σημαίνει πως είσαστε έτοιμοι να αποχωριστείτε και ο ένας από τον άλλο, σημαίνει πως μπορείτε να εμπιστευτείτε το παιδί σας ότι θα τα καταφέρει να μείνει μακριά σας τις σχολικές ώρες, και πως το παιδί μπορεί να σας εμπιστευτεί ότι δεν το εγκαταλείπετε σε ένα άγνωστο μέρος. Σημαίνει πως είναι έτοιμο να πάει σχολείο και πως τελικά όλα θα πάνε καλά.

Κι έφτασε εκείνη η πρώτη πρώτη μέρα. Όπως είπαμε προηγουμένως, τα πάντα σχεδόν εξαρτώνται από τους γονείς, έτσι και η επιτυχής προσαρμογή του παιδιού στο σχολικό πλαίσιο, εξαρτάται άμεσα από τη στάση των γονιών του. Τα παιδιά έχουν την τάση να διαβάζουν και την παραμικρή αλλαγή στο πρόσωπο ή τη στάση του σώματός μας. Έτσι, όσο πιο σίγουροι είσαστε εκείνη την πρώτη μέρα και τις επόμενες, τόσο πιο άνετα θα προσαρμοστεί και το ίδιο το παιδί. Θα ήταν βοηθητικό να εντοπίσετε τις δικές σας ανασφάλειες και τους φόβους σας πριν κληθείτε να τους αντιμετωπίσετε εκείνη τη μέρα και να προσπαθήσετε να τους επιλύσετε, π.χ. μιλώντας και εκφράζοντας τις ανησυχίες σας στις παιδαγωγούς που θα έχουν το παιδί στην τάξη, ή με το να απευθυνθείτε σε κάποιον σύμβουλο γονέων αν πιστεύετε πως σας είναι πολύ δύσκολο. Αν δεν είσαστε εσείς καλά, να είσαστε σίγουροι πως αυτό θα περάσει στο παιδί και θα κάνει αυτή την πρώτη μέρα εφιαλτική και για όλους.

Ας μην ξεχνάμε επίσης, ότι τα παιδιά σε κάθε νέα κατάσταση που καλούνται να αντιμετωπίσουν, ελέγχουν τα όρια. Έτσι και την πρώτη μέρα στο σχολείο, σε ένα χώρο καινούργιο,  ίσως το παιδί σας κάνει μια προσπάθεια να δει ως που το παίρνει και να βάλει τα κλάματα ή να αρχίσει τα παρακαλετά. Κάτι τέτοιο μπορεί να φέρει σε δύσκολη θέση κάποιους γονείς, να προκαλέσει ντροπή, αμηχανία, άγχος, ακόμα και ενοχές. Θα χρειαστεί, λοιπόν, να είσαστε ψυχολογικά προετοιμασμένοι γι’ αυτόν τον πρώτο αποχωρισμό και να έχετε στο νου σας ότι είναι φυσιολογικό για το παιδί σας να κλάψει. Κάτι τέτοιο δεν αντικατοπτρίζει μόνο την αγωνία και τους φόβους του, αλλά μπορεί να είναι και ένα υγιές σημάδι, που απλά εκφράζει το δέσιμο του με εσάς. Θα ήταν καλό να παραμείνετε ψύχραιμοι και να το ενθαρρύνετε να παραμείνει στην αίθουσα ακούγοντας τις ανησυχίες του με προσοχή και αγάπη, χωρίς να το προσβάλετε ή να το συγκρίνετε με άλλα παιδάκια που δεν κλαίνε. Θα μπορούσατε μάλιστα να αφήσετε κάποια από τις παιδαγωγούς να το καθησυχάσει, δείχνοντας με αυτόν τον τρόπο στο παιδί ότι την εμπιστεύεστε, άλλωστε οι παιδαγωγοί έχουν συναντήσει δεκάδες παιδάκια που κλαίνε κάθε χρόνο τις πρώτες μέρες στο σχολείο και ξέρουν καλύτερα από όλους πώς να χειριστούν τέτοιες καταστάσεις. Αφήστε τις ίδιες να προσεγγίσουν το παιδί και μην το πιέζετε να τις πλησιάσει, γιατί είναι ήδη πολύ ψυχοπιεστικό αυτό που του ζητείται να κάνει, να μείνει δηλαδή μακριά σας.

Διαβεβαιώστε το παιδί πως δεν θα φύγετε αν δεν το αποχαιρετήσετε και τηρείστε το, αλλιώς θα νιώσει ότι το εγκαταλείπετε. Δεν υπάρχει τίποτα πιο αγχωτικό για ένα παιδί από το να χάνει ξαφνικά και χωρίς προειδοποίηση το γονιό του από το οπτικό του πεδίο. Μπορείτε να δημιουργήσετε μαζί μια ρουτίνα αποχαιρετισμού, κάτι που θα επαναλαμβάνετε κάθε φορά που θα το αφήνετε στο σχολείο, όπως π.χ. «εγώ φεύγω τώρα, θα τα πούμε το μεσημέρι. Να περάσεις καλά και μέχρι τότε πάρε ένα φιλί να σε συντροφεύει» ή ότι άλλο θέλετε, κάτι δικό σας, άλλωστε δεν υπάρχουν συνταγές στη σχέση του καθενός με το παιδί του. Εννοείται βέβαια πως δεν πρέπει να ξεχάσετε να εκδηλώσετε τη χαρά και την περηφάνια σας, όταν πάτε να το πάρετε στο τέλος της μέρας. Ακόμα και αν δεν καταφέρει να μείνει την πρώτη φορά όλη τη μέρα, επιβραβεύστε το με τα λόγια σας και καθησυχάστε το λέγοντας π.χ. «είμαι πολύ περήφανη που έμεινες μέχρι τώρα στο σχολείο, αύριο είμαι σίγουρη πως θα  καταφέρεις να μείνεις μέχρι το μεσημέρι, τουλάχιστον προσπάθησες κι αυτό είναι πολύ σημαντικό!».

Την πρώτη εβδομάδα θα μπορούσατε να είσαστε σε κάποιο χώρο κοντά στο σχολείο, ώστε αν κληθείτε να πάρετε το παιδί, να μην καθυστερήσετε πολύ. Αν το παιδί κλαίει την ώρα που το αφήνετε και δεν είστε σίγουροι αν θα ηρεμήσει, μπορείτε να κάνετε ένα τηλέφωνο μετά από μια ώρα στο σχολείο, να ρωτήσετε αν όλα είναι καλά, κι έτσι θα είστε και εσείς πιο ήρεμοι, όμως όπως είπαμε καλό θα ήταν να μην περάσετε στο παιδί την ανησυχία σας, γιατί αυτό θα το δυσκολέψει πολύ στην προσαρμογή του. Συνήθως, τα παιδιά προσαρμόζονται μετά την πρώτη εβδομάδα, και δεν υπάρχει συνέχεια στα κλάματα και τα παρακαλετά. Αν όμως το παιδί σας συνεχίζει να αρνείται να πάει σχολείο κι αν εσείς είσαστε σίγουροι ότι δεν του έχετε περάσει κάποια από τις ανησυχίες σας, καλό θα ήταν να διερευνήσετε τους λόγους για τους οποίους το παιδί δεν θέλει να ξαναπάει σχολείο σκύβοντας με ενδιαφέρον και κατανόηση στα θέματα που το απασχολούν, με την προϋπόθεση ότι έχετε ήδη χτίσει μια σχέση εμπιστοσύνης μαζί του. Μπορεί π.χ. να το κοροϊδεύει κάποιος συμμαθητής του, να θέλει να βλέπει τα πρωινά παιδικά στην τηλεόραση, να αισθάνεται ότι υστερεί στη ζωγραφική κ.λπ. και το θέμα του να λυθεί άμεσα με την καθοδήγησή σας. Αν πάλι σας εκμυστηρευτεί κάτι πιο σοβαρό, όπως π.χ. ότι δεν του συμπεριφέρεται καλά η δασκάλα, το προσβάλει, φωνάζει κ.λπ. θα ήταν σκόπιμο να απευθυνθείτε στο σχολείο και αν χρειαστεί να το αλλάξετε περιβάλλον. Τις περισσότερες φορές πάντως δεν χρειάζεται κάτι τόσο δραστικό.

Προετοιμαστείτε, λοιπόν, πάρτε μια βαθιά ανάσα και αφήστε τα πιτσιρίκια σας να ξεχυθούν στα προαύλια και να κάνουν αυτά που ξέρουν καλύτερα: να παίξουν και να ρουφήξουν γνώσεις και εμπειρίες, το μόνο σίγουρο είναι πως στο τέλος θα τα καταφέρουν μια χαρά.

Καλή σχολική χρονιά σε όλους!

http://face2face.gr/πρώτη-μέρα-στον-παιδικό-σταθμό/

FacebookGoogle+EmailTwitter

Comments closed.