Το διαζύγιο είναι μια επίπονη διαδικασία, τόσο για τους συζύγους, όσο και για τα παιδιά. Όσο ομαλά και αν επέλθει ένας χωρισμός, όσο και αν οι γονείς έχουν (που θα ήταν ιδανικό να έχουν) καλές σχέσεις κατόπιν, το διαζύγιο επιφέρει αλλαγές σε όλα τα επίπεδα στη ζωή των εμπλεκομένων και αυτό από μόνο του είναι κάτι που μπορεί να αναστατώσει ένα παιδί. Τα παιδιά για να αναπτυχθούν ανεμπόδιστα και να είναι ικανοποιημένα, χρειάζονται σταθερότητα, επαναλληπτικότητα, συνέπεια και συνέχεια, τόσο στο πρόγραμμά τους, όσο και στη συμπεριφορά των άλλων απέναντί τους. Ένας χωρισμός όσο φιλικός και αν είναι διαταρράσει αυτή τη «σειρά» και αυτό το πρόγραμμα.

Θα ήθελα να γίνει κατανοητό πως το διαζύγιο αυτό καθ’ αυτό δεν μπορεί να επιφέρει αρνητικές συνέπειες στον ψυχισμό ενός παιδιού. Μάλιστα από έρευνες που έχουν γίνει, έχει βρεθεί πως η εχθρότητα των γονιών, οι συγκρούσεις, οι φωνές ή η ψυχρότητα μεταξύ τους, είναι περισσότερο καταστροφικές απ’ ότι αυτός καθ’ αυτός ο χωρισμός. Τα παιδιά μάλιστα που οι γονείς τους έχουν χωρίσει, αλλά ζουν σε ήρεμο και σταθερό περιβάλλον, παρουσιάζουν σημαντικά λιγότερες δυσκολίες από ότι τα παιδιά που ζουν  και με τους δύο τους γονείς, αλλά εκτίθενται σε εντάσεις, συχνούς τσακωμούς κ.λπ.

Ας μην ξεχνάμε πως τα παιδιά πάντα αντιλαμβάνονται την ύπαρξη προβλημάτων ή δυσκολιών στη σχέση των γονιών τους, ακόμα κι αν αυτά δεν εκφράζονται λεκτικά. Χρειάζεται λοιπόν, οι γονείς να είναι ιδιαίτερα προσεχτικοί και να οργανώσουν με τέτοιο τρόπο τη ζωή τους μετά το διαζύγιο, ώστε το παιδί να έχει ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα, με το οποίο θα συμφωνεί και το ίδιο και οι γονείς και το οποίο θα τηρείται κατά το δυνατόν απαρέγκλιτα.

Πότε πρέπει να ενημερώνουμε το παιδί για τον επικείμενο χωρισμό;

Το παιδί θα πρέπει να ενημερώνεται άμεσα από τους γονείς, ειδικά αν πριν την έκδοση του διαζυγίου ο ένας από τους δύο (συνήθως ο πατέρας) φύγει από το σπίτι. Συχνά οι γονείς δεν είναι σίγουροι αν θέλουν να επισημοποιήσουν το χωρισμό τους και αποφασίζουν να ζήσουν χωριστά για λίγο καιρό. Θα ήταν καλό το παιδί να ενημερώνεται ακόμα και γι’ αυτό το μεταβατικό διάστημα. Κάποιοι γονείς μπορεί να δυσανασχετίσουν και να αναρωτηθούν: «Μα γιατί να το αναστατώσουμε άδικα;». Κι εδώ θα ήθελα να αντιστρέψω το ερώτημα: «Πιστεύετε πραγματικά πως το παιδί δεν αναστατώνεται, ούτως ή άλλως, όταν βλέπει το μπαμπά ή τη μαμά του να φεύγει από το σπίτι και κανείς να μην του εξηγεί τι έχει συμβεί;».

Αν έχετε δύο ή περισσότερα παιδιά θα ήταν προτιμότερο να τα ενημερώσετε ξεχωριστά, ώστε να συνυπολογιστούν οι ανάγκες, οι ιδιαιτερότητες και οι δυνατότητες κατανόησης τους, ανάλογα με την αναπτυξιακή ηλικία του καθενός από αυτά.  Το πρώτο που έχετε να κάνετε ως γονείς είναι να συμφωνήσετε μεταξύ σας για το τι θέλετε ή δεν θέλετε να ειπωθεί, για κάποιες βασικές λεπτομέρειες, όπως το καθημερινό και το εβδομαδιαίο πρόγραμμα του παιδιού, με ποιόν από τους δύο θα μένει, πότε και που θα βλέπει τον άλλο γονιό κ.λπ. Με αυτόν τον τρόπο θα είσαστε προετοιμασμένοι να απαντήσετε από κοινού στις απορίες του παιδιού, θα αποφύγετε να έρθετε σε δύσκολη θέση και κανείς από τους δύο σας δεν θα νιώσει ότι υπονομεύεται ο ρόλος του από τον άλλο.

Όταν είσαστε έτοιμοι πάρτε το παιδί σε ένα ήσυχο και οικείο μέρος, όπως π.χ. το δωμάτιό του και με απλές κουβέντες εξηγείστε του ότι ο μπαμπάς και η μαμά δε μπορούν να ζήσουν πλέον μαζί. Πείτε του ότι οι γονείς καμιά φορά χωρίζουν γιατί οι δυσκολίες και οι διαφωνίες τους είναι πολύ μεγάλες, όμως κάτι τέτοιο δε θα συμβεί ποτέ με το ίδιο, γιατί τα παιδιά δεν χωρίζουν με τους γονείς και αυτή η αγάπη μεταξύ σας δεν πρόκειται να τελειώσει ποτέ. Θα χρειαστεί να του εξηγήσετε και μάλιστα να τονίσετε ότι δεν είναι υπεύθυνο το ίδιο γι’ αυτό το χωρισμό. Διαβεβαιώστε το ότι δεν ευθύνεται για κάτι που είπε, έκανε ή σκέφτηκε. Με αυτόν τον τρόπο θα το απενοχοποιήσετε, κάτι που σε αυτή τη φάση το έχει ιδιαίτερη ανάγκη.

Έπειτα, θα χρειαστεί να του εξηγήσετε τι θα συμβεί στη ζωή του από δω και πέρα. Το παιδί πρέπει να γνωρίζει με ποιον θα μένει, ποιός θα το φροντίζει, πότε θα βλέπει το γονιό που δεν θα έχει την επιμέλεια, ποιός θα το πηγαίνει στο σχολείο ή στις εξωσχολικές δραστηριότητες κ.λπ. Είναι καλό να το διαβεβαιώσετε ότι θα είσαστε πάντα σε συνεννόηση μεταξύ σας για θέματα που το αφορούν και ότι συμφωνείτε και οι δύο με αυτό που συμβαίνει ή θα συμβεί στο μέλλον. Αν πρόκειται για μεγάλο παιδί, μπορείτε να του προτείνετε να συμμετέχει και το ίδιο στη λήψη των αποφάσεων για το πρόγραμμά του. Μπορεί να μην έχει τη δυνατότητα να αποφασίσει ποιός από τους δύο θα έχει την επιμέλεια του, αλλά μπορεί να επιλέξει π.χ. ποιός θέλει να τον παίρνει από τα Αγγλικά.

Επειδή ακριβώς τα παιδιά αποζητούν την σταθερότητα για να αναπτυχθούν και να είναι ευτυχισμένα, μπορεί να εκδηλώσουν ξεσπάσματα θυμού ή θλίψης, γιατί αισθάνονται ότι τα εμποδίζουν να μεγαλώσουν ήσυχα και ξέγνοιαστα. Μπορεί, επίσης, να παρουσιάσουν άγχη αποχωρισμού ή φόβους εγκατάλειψης, για το λόγο ότι δεν έχουν κατανοήσει πλήρως τις αιτίες που ανάγκασαν τον ένα γονιό να φύγει από το σπίτι και τρέμουν στην ιδέα να τους αφήσει ο μόνος γονιός που τους έχει απομείνει. Ίσως κληθείτε να αντιμετωπίσετε και συναισθήματα που δεν τα περιμένατε, όπως αυτό της ντροπής (που οι γονείς του είναι χωρισμένοι) ή της ελπίδας ότι (θα ξανασμίξετε). Επαναλαμβάνω για να μην παρεξηγηθώ, δε λέω να μένουν οι γονείς μαζί αν δεν είναι καλά. Τα παιδιά θέλουν να έχουν ευτυχισμένους και ήρεμους γονείς ακόμα κι αν αυτοί ζούνε χώρια.

Σε όλες τις παραπάνω περιπτώσεις απλά επαναλάβετε ό, τι του είπατε και την πρώτη φορά, και ίσως χρειαστεί να τα επαναλάβετε πολλές φορές ακόμα, μέχρι το παιδί να κατανοήσει τη μονιμότητα της νέας κατάστασης και τις πτυχές της νέας του ζωής. Τα παιδιά δεν είναι μικροί ενήλικοι, όπως πιστεύεται από κάποιους. Κατανοούν σχεδόν τα πάντα με το δικό τους μοναδικό τρόπο και είναι σημαντικό οι γονείς να είναι έτοιμοι και ανοιχτοί να απαντήσουν με ειλικρίνεια στις απορίες και τις ανησυχίες τους, ακόμα κι αν επαναλαμβάνουν συνεχώς τα ίδια και τα ίδια. Θα ήταν βοηθητικό για εσάς και για το παιδί να είστε σε εγγρήγορση, ώστε να αντιλαμβάνεστε και να αποκωδικοποιείτε τα μηνύματα που σπάνια τα παιδιά εκφράζουν λεκτικά και μέσα από τα οποία επικοινωνούν τις ανάγκες, τις επιθυμίες και τα συναισθήματά τους.

Σε γενικές γραμμές να θυμάστε πως τα παιδιά «θρηνούν με δόσεις», που σημαίνει πως τη μια στιγμή μπορεί να παίζουν ξέγνοιαστα και την άλλη να φαίνονται θλιμμένα ή αποσυρμένα. Αυτό είναι μια φυσιολογική αντίδραση, είναι ο παιδικός τρόπος για να αντιμετωπίζουν τη ζωή και τα γεγονότα της. Θα χρειαστεί να είστε παρατηρητικοί, ώστε να εντοπίσετε τυχόν αλλαγές στη συμπεριφορά του παιδιού, στον ύπνο του ή/ και στις διατροφικές του συνήθειες, ή κάποια σωματικά συμπτώματα και ενοχλήσεις που επιμένουν. Πολλά μάλιστα από αυτά μπορεί να παρουσιαστούν πολύ καιρό πριν το χωρισμό, π.χ. κατά τη διάρκεια περιόδων μεγάλων εντάσεων, διαφωνιών ή ψυχρότητας μεταξύ των γονέων.

Ας μην ξεχνάμε πως κάποια πράγματα που για εμάς είναι δεδομένα, για το παιδί μπορεί να μην είναι και μάλιστα μπορεί να αποτελέσουν πηγή επιπλέον άγχους γι’ αυτό. Τα παιδιά εκτός από τις πράξεις χρειάζονται και τα λόγια μας. Χρειάζονται τη βοήθειά μας για να εντοπίσουν τα συναισθήματά που νιώθουν, τους λόγους που νιώθουν έτσι και τις λέξεις για να τα εκφράσουν, ώστε να μάθουν στο μέλλον να το κάνουν μόνα τους.

Ας βγούμε λοιπόν για λίγο από τα προβλήματα και την αγωνία της καθημερινότητας και ας σκύψουμε πάνω από τις αγωνίες των παιδιών μας, τις απορίες και τις ανάγκες τους και ας τα βοηθήσουμε να δώσουν όνομα και διέξοδο σε όλα αυτά που τα απασχολούν, ώστε να έχουν μια ομαλή και κατά το δυνατόν φυσιολογική ανάπτυξη.

http://face2face.gr/μαμά-θέλω-να-χωρίσεις

FacebookGoogle+EmailTwitter

Comments closed.