Οι Θεραπείες μέσω Τέχνης (Art Therapies), είναι ένας τίτλος «ομπρέλα» που καλύπτει όλες τις ψυχοθεραπευτικές πρακτικές, που χρησιμοποιούν κάποιο μέσο τέχνης για να φτάσουν στον θεραπευτικό στόχο. Αυτές είναι η Εικαστική θεραπεία, η Δραματοθεραπεία, η Χοροθεραπεία, η Μουσικοθεραπεία και η Παιγνιοθεραπεία (ειδικά για παιδιά ηλικίας 3- 12 ετών και νεαρούς εφήβους).

art(1)

Οι Θεραπείες μέσω Τέχνης λειτουργούν ως ένα ασφαλές μέσο ενδοσκόπησης και κατανόησης ζητημάτων που προκαλούν στρες και βοηθούν στην απελευθέρωση της μη λεκτικής έκφρασης και επεξεργασίας των συναισθημάτων, καθώς και στην αντιμετώπιση αγχογόνων καταστάσεων με έναν μη λεκτικό και μη εκλογικευμένο τρόπο. Συχνά, φοβόμαστε να εκφράσουμε συναισθήματα, όπως ο φόβος, η λύπη, ο πόνος, η μοναξιά και η ντροπή. Η τέχνη «λέει» αναπόφευκτα την προσωπική ιστορία μας, τα συναισθήματα, τις πεποιθήσεις, τις σκέψεις, τις εμπειρίες και τις δυνατότητές μας. Έτσι, όταν τα λόγια δεν είναι αρκετά, μια εικόνα ή μια κίνηση μπορεί να μιλήσει για μας, για το πως νιώθουμε ή το τι μας συμβαίνει, και να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε και να ανακατασκευάσουμε το συναίσθημά μας.

Όπως λέει και ο D. Winnicott: «Μόνο μέσα από το παιχνίδι μπορεί το παιδί ή ο ενήλικας να γίνει δημιουργικός και να ενεργοποιήσει το σύνολο των στοιχείων της προσωπικότητάς του και μόνο όντας δημιουργικό μπορεί το άτομο να ανακαλύψει τον εαυτό του».

Στα ατομικά ραντεβού και στις ομάδες, που συντονίζω, χρησιμοποιώ πρακτικές από τη Δραματοθεραπεία, την Εικαστική θεραπεία και την Παιγνιοθεραπεία, ενώ, στο Κέντρο Αυτογνωσίας και Ψυχοθεραπείας Ω-μείον, με το οποίο συνεργάζομαι διοργανώνω ανοιχτές ομάδες χοροθεραπείας με τη μέθοδο της Πρωτόγονης Έκφρασης. Παρακάτω θα αναφερθώ σε αυτές τις πρακτικές.

art

Στην Εικαστική θεραπεία, το ταλέντο, που έχει ο καθένας, είναι το λιγότερο που έχει σημασία. Ένα απλό συμβολικό σχήμα μπορεί να είναι εξίσου σημαντικό με μια άρτια καλλιτεχνικά εικόνα. Η προθυμία να πειραματιστεί κάποιος με τα υλικά είναι από μόνη της σημαντική. Οι άνθρωποι συχνά εκπλήσσονται κι οι ίδιοι με το τι μπορούν να κάνουν. Όλοι έχουμε μέσα μας καλλιτεχνική διάθεση και δημιουργική έκφραση, ακόμα κι αν νομίζουμε, ή αν μας έχουν πείσει στο παρελθόν οι σημαντικοί Άλλοι (γονείς, δάσκαλοι κλπ.) για το αντίθετο. Άλλωστε, όταν ασχολούμαστε με οποιαδήποτε μορφή τέχνης για λόγους ευεξίας, προσωπικής ανάπτυξης, αυτογνωσίας και αυτοκατανόησης, δεν υπάρχει λανθασμένος τρόπος. Η δημιουργία δεν εξαρτάται από τη λογική ή τις λογικές σκέψεις και δεν έχει κανόνες.

drama

Οι Δραματοθεραπευτικές μέθοδοι, που περιλαμβάνουν την κίνηση, την επεξεργασία του παραμυθιού και του μύθου, το κτίσιμο ιστοριών, το παίξιμο ρόλων και τον αυτοσχεδιασμό, διευκολύνουν στην απαρτίωση της εικόνας του εαυτού, και βοηθούν να ανιχνεύσουμε νέες στρατηγικές αντιμετώπισης των δυσκολιών μας στην επικοινωνία και τις σχέσεις με τους άλλους. Στη δραματοθεραπευτική διαδικασία (Ενσωμάτωση- Προβολή- Ρόλος) οι υποκριτικές ικανότητες δεν είναι αναγκαίες. Η έμφαση δεν δίνεται στις επιδόσεις, αλλά στη συμμετοχή και τη δημιουργία, που συνεπάγεται ένα αίσθημα παιχνιδιού, αίσθημα απόλαυσης, χαλάρωσης, εκτόνωσης, αυθορμητισμού, ευφορίας, ελευθερίας και ανανέωσης. Το να είμαστε ικανοί να παίζουμε σημαίνει πως είμαστε ικανοί να επικοινωνούμε, να εκφράζουμε την φαντασία μας, να ξεπερνάμε τα μπλοκαρίσματα της δημιουργικότητας και τελικά να βιώνουμε συναισθηματική χαλάρωση.

djembe

Τέλος, θα ήθελα να αναφερθώ και στη Χοροθεραπεία με τη μέθοδο της Πρωτόγονης Έκφρασης. Είναι μια μορφή δυναμικού χορού που συνδυάζει το ρυθμό, την κίνηση και τη φωνή, η αποτελεσματικότητα της οποίας βασίζεται αποκλειστικά στην ψυχοθεραπευτική χρήση του ρυθμού (συνοδεύεται από τον παλμό κρουστών οργάνων) και του χορού μέσα στα πλαίσια της ομάδας. Αποτελεί επίσημα μορφή Χοροθεραπείας στην Ευρώπη, η οποία διδάσκεται στο πρόγραμμα σπουδών «Θεραπείες μέσω Τέχνης» στο Πανεπιστήμιο Paris V της Σορβόννης και εφαρμόζεται εδώ και 35 χρόνια τόσο στη Γαλλία, όσο και σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες. Οι κινήσεις δίνονται από τη θεραπεύτρια, είναι απλές και συμβολικές, προσιτές σε όλους και εμπνευσμένες από εικόνες και στοιχεία από τη φύση, τη μυθολογία, την παράδοση και βέβαια την καθημερινότητα. Δεν είναι απαραίτητη καμία χορευτική ικανότητα ή ταλέντο, άλλωστε όλοι έχουμε το ρυθμό μέσα μας, ακόμα και αν πιστεύουμε το αντίθετο. Η επανάληψη του ρυθμού και των κινήσεων, καθώς και η ταλάντωση του σώματος, επιτρέπουν την χαλάρωση, δημιουργώντας ένα καταπραϋντικό συναίσθημα. Έτσι, ο καθένας μπορεί να δώσει διέξοδο στα προσωπικά του συναισθήματα και να βιώσει μια εμπειρία σωματικής και ψυχικής ευχαρίστησης.

FacebookGoogle+EmailTwitter